کتابخانه مرکزی شهرداری اصفهان گنجینه اسناد تاریخی و میراث مکتوب است

کتابخانه مرکزی شهرداری اصفهان گنجینه اسناد تاریخی و میراث مکتوب است

به گزاری خبرگزاری علم و فناوری از اصفهان، محمد رضا کشانی مدیر کتابخانه مرکزی شهرداری اصفهان، با تصریح این که کتابخانه مرکزی شهرداری اصفهان بعنوان گنجینه اسناد تاریخی و میراث مکتوب است، افزود: اخیرا هم مجموعه ای بیش از 15هزار سند تاریخی متعلق به دوره قاجار اصفهان از طریق خاندان میرزاحسن خان جابری انصاری و بواسطه مرحوم استاد تیموری به کتابخانه مرکزی شهرداری اصفهان اهدا شده است، این اسناد دسته بندی، دیجیتال سازی و از طریق سایت کتابخانه دیجیتال در دسترس قرار گرفته است، علاوه بر این کتاب فهرست اجمالی اسناد دیوان ظل‌السلطان و کتاب گزیده اسناد دیوانی ظل السلطان به زودی رونمایی می شود.

محمد رضا کشانی مدیر کتابخانه مرکزی شهرداری اصفهان، در گفتگو با خبرنگار این خبرگزاری، با بیان این که اهمیت و ارزش این اسناد تاریخی بعنوان گنجینه ارزشمند و ذخیره گرانبها باز گو کننده میراث فرهنگی و مکتوب کشور ماست، ادامه داد: این اسناد در بردارنده مباحث مختلفی از جمله مردم شناسی، جامعه شناسی، تاریخ، مکاتبات مردم و هر موضوعی که بین مردم در آن دوره تاریخی اتفاق افتاده است بوده و عمدتا هم حکومت ظل‌السلطان در اصفهان را شامل می شود.

وی تصریح کرد: این مجموعه داخل صندوقجه های چرمین قرار داشته و با همین صندوقچه ها هم به کتابخانه مرکزی شهرداری اصفهان تحویل داده شده است.

این اسناد تاریخی دارای چه ویژگی هایی هستند؟

مدیر کتابخانه مرکزی شهرداری اصفهان، با بیان این که در ابتدا ویژگیهای و مختصات این اسناد مورد توجه قرار گرفته است، گفت: در رابطه با اسناد دسته بندی های مختلفی وجود دارد، و طبق دسته بندیهایی که دانشمندان حوزه سندشناسی و اسناد تاریخی انجام می دهند سه دسته مهم اسناد تاریخی داریم.

اسناد سلطانیات

 کشانی بیان داشت: اسناد سلطانیات که بیشتر احکام حکومتی و سلطنتی هستند و ما سندهای بی شماری با مهرهای سلطنتی از ناصرالدین شاه، ظل‌السلطان و کدخداها و  بطور کلی افراد و شخصیتهایی که جنبه سیاسی و یا اقتصادی داشته و صاحب نفوذ بوده اند، داریم.

اسناد دیوانیات

وی افزود: دسته بندی دوم اسناد دیوانیات است که به امور اداری مملکت و شهر پرداخته و بیشتر شامل نامه هایی بوده که از دربار و موقعیت جغرافیایی یک حکومت رد و بدل شده است، تلگرافها، محاسبات و اسناد دولتی، نامه های اداری، پست و عزال و نصب ها نمونه هایی از اسناد دیوانیات است و تعداد زیادی از این اسناد اهدایی به کتابخانه مرکزی در این دسته بندی قرار می گیرد.

اسناد اخوانیات

کشانی اظهار داشت: اسناد اخوانیات همچنان که از اسم آن پیداست برادری است نامه هایی که بین مردم دست به دست شده  است. این ها شامل نامه هایی که بین دو دوست، کدخداها رد و بدل شده و حتی درخواستهای شخصی و یا نیازمندیها بوده است و از جنبه مردم شناسی، جامعه شناختی و جنبه های حقوقی و حتی نوع ادبیات حاکم بر مکتوبات و نوشته ها و نوع فرهنگ حاکم اهمیت بسیار زیادی دارد.

اسناد مربوط به شهرها، روستاها و محلات

مدیر کتابخانه مرکزی شهرداری اصفهان، بیان داشت: دسته دیگر اسناد مربوط به شهرها، روستا ها و محلات است که از دیدگاه جغرافیایی تاریخی اهمیت زیادی دارد.

وی افزود: یکی از ویژگیهای مهم آن این است که ظل‌السلطان حاکم عراق عجم بوده است، عراق عجم از شهرهای کرمانشاهان، قصر شیرین، سرپل ذهاب شروع شده و بعد به همدان تا بروجرد و نزدیک شیراز و یزد ادامه داشته است.

 وی تصریح کرد: سندهای زیادی از این شهرها، گلپایگان، بروجرد، لرستان، نهاوند، کرمانشاهان، قصر شیرین، مبارکه و غیره داریم همچنین اسناد زیادی از روستاهای اصفهان، براآن، دولت آباد، خورزوق، دستگرد، لنجان، باغبادران و غیره موجود است.

بیش از ۱۰۰ سند تاریخی در ارتباط با طومار شیخ بهایی و تقسیم آب زاینده رود

مدیر کتابخانه مرکزی شهرداری اصفهان، خاطرنشان کرد: نکته مهم دیگر در رابطه با این اسناد تاریخی در ارتباط با لنجان و محدوده زاینده رود است که یک مجموعه ای بیش از 100 سند تاریخی در ارتباط با طومار شیخ بهایی مبنی بر تقسیم آب زاینده رود که الان بزرگترین معضل ماست و اسمش را چالش آب، چالش بی آبی، و چالش خشکی می گذارند وجود دارد، اسنادی که مربوط به حق آبه اصفهان است. 

 

محلات قدیمی اصفهان

کشانی با اشاره به این که اسنادی هم در رابطه با محلات قدیمی اصفهان داریم، تصریح کرد: برای نمونه نقش جهان باغ بوده و جالب است که چند سند تاریخی از باغ نقش جهان در همین اسناد اهدایی وجود دارد.

اسناد مشاغل و حرف

وی اظهار داشت: مشاغل و حرف نیز یک دسته از اسناد را شامل می شود، غیر از مشاغلی که مردم داشته اند، حکام سلطنی، والیان، داروغه ها، کدخداها، خبازها، علافان، دیوانخانه، عدلیه، عصارخانه و بسیاری از مشاغل دیگر در این مجموعه اسناد مشاهده می شود که اینها باید مورد توجه قرار گیرد و احیا شود.

مهر و سجع ها و خط و خوشنویسی

کشانی با بیان این که انواع اسناد بر اساس قالبها، تک برگی، دفترچه ای، کتابچه ای و طوماری است، گفت: از دیگر آثار ارزشمند این مجموعه اهدایی مهر و سجع ها، و همچنین خط و خوشنویسی شامل خط نستعلیق، نستعلیق شکسته، نثر و خط سیاه است. 

دسترسی به این اسناد تاریخی چگونه است؟

مدیر کتابخانه مرکزی شهرداری اصفهان، گفت: پس از اهدای این مجموعه اسناد تاریخی ارزشمند اقدامات لازم شروع شد و اولین گام روی این اسناد دیجیتال سازی کل این اسناد بوده است.

کشانی ادامه داد: گام دوم تهیه یک فهرست جامع و اجمالی از 15 هزار سند تاریخی بود که آماده شده است.

 وی بیان داشت: در گام سوم بهترین این اسناد تاریخی بازخوانی و باز نویسی و در واقع بازآفرینی شد.

کشانی خبرداد: در گام بعدی تمام این اسناد دیجیتالی روی سایت کتابخانه دیجیتال www.dlim.ir  ورود اطلاعات شده و قابل جستجو و باز یابی است و در ادامه اضافه کردن نسخه دیجیتال آنها به سایت انجام خواهد گرفت.

مدیر کتابخانه مرکزی شهرداری اصفهان، خاطرنشان کرد: در حال حاضر دسترسی به اصل سند و نسخه اصلی سند با مراجعه حضوری به کتابخانه مرکزی بخش کتابخانه دیجیتال امکان پذیر است.

وی خبرداد: در گام چهارم، چاپ دو جلد کتاب است که کارهای ویراستاری، بازنویسی و صفحه آرایی آن کامل و مجوز انتشار آن از کتابخانه ملی و از وزارت ارشاد گرفته شده است. جلد اول فهرست اجمالی اسناد دیوان  ظل‌السلطان است و در مرحله چاپ  قرار گرفته و در هفته کتاب یا هفته پژوهش از آن رونمایی می شود.

کشانی افزود: کتاب دوم گزیده اسناد دیوان ظل‌السلطان است که 200 سندی است که بازخوانی و بازنویسی شده و آماده چاپ و به زودی  چاپ و رونمایی خواهد شد. 

میرزا حسن خان جابری انصاری کیست؟

وی یادآور شد: میرزا حسن خان جابری انصاری از ندیمان و پیشکاران ظل‌السلطان بوده که مدیریت امور اداری و دیوانی (نامه ها، مکاتبات و تمام اسناد و مدارک و منقولات) ظل‌السلطان را بر عهده داشته است و به نوعی دیوان سالار، پیشکار، طرف مشورت ظل‌السلطان و خزانه دار اسناد و مدارک بوده است.

مدیر کتابخانه مرکزی شهرداری اصفهان، تاکید کرد: نکته ای که وجود دارد این است که میرزا حسن خان جابری انصاری این اسناد و مدارک را یکی دو نسل پیش خود نگه می دارد.

وی افزود: قدیمی ترین نسخه موجود در این مجموعه اسناد اهدایی مربوط به سال 1271 است و تا سال 1320 را هم شامل می شود یعنی از اوایل دوره قاجار در اصفهان تا اوایل دوره پهلوی که این اسناد نسل به نسل می گردد.

کشانی تصریح کرد: این اسناد از طریق آقای دکتر احمد جابری انصاری نوه میرزا حسن خان جابری انصاری و بواسطه حضور مرحوم استاد مرتضی تیموری که حدود 6 ماه پیش از دنیا رفتند به کتابخانه مرکزی اهدا شد.

وی یادآور شد: مرحوم استاد مرتضی تیموری از پیشکسوتان کتابداری اصفهان است و شهر اصفهان و کتابخانه های این شهر مدیون حضور نیم قرن تلاش وی است.

42 نمایش ها
sazman

پست الکترونیکی این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید

نظر شما

از پر شدن تمامی موارد الزامی ستاره‌دار (*) اطمینان حاصل کنید. کد HTML مجاز نیست.

  • ایران - اصفهان - خیابان کمال اسماعیل - کوچه شهید حسینی(4) - ساختمان شهید چمران
  • 32220835 - 031
  • 32220835 - 031
  • این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید

تصاویر خبری سازمان

ارسال پیام به سازمان

  ایمیل ارسال نشد.   ایمیل شما ارسال شد.
Captcha
Top
ما از کوکی ها برای بهبود وب سایت استفاده میکنیم. سیاست کوکی.من از کوکی ها در سایت استفاده می کنم. قبول کردن